|
- Danıştay 10. Dairesi’nin E. 2004/6784 esas ve K 2007/3199 sayılı kararı:
Açılan dava üzerine, Karayolları Taşıma Yönetmeliği'nin otobüsün tanımı, yolcu taşıyan şoförlerin en az lise ve dengi okul mezunu olması şartı, seyahat acentalarına promosyonlu bilet satışı yasağı gibi önemli kurallar getiren 13 maddesini iptal etti.Danıştay 10. Dairesi, yönetmeliğin, 4. maddesindeki "otobüs tanımı, 14. maddesi (c) bendindeki ilgililerin mesleki yeterlilik belgeleri , 16. maddesi son fıkrası, 22. maddesi (f) bendi, 60.maddesi (b) ve (d) bendi, 73. maddesi (b) bendi, 74. maddesi (c) bendi, 79.maddesi 2. fıkrası, 81. maddesi (a) bendi ve son fıkrası, 82. maddesi 3. fıkrası, 87. maddesi, geçici 6. maddesi ile geçici 9. maddesini iptal etti.
OTOBÜSÜN TANIMI İPTAL EDİLDİ
Yönetmeliğin 4. maddesinin “otobüs” tanımıyla ilgili iptal gerekçesinde, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun tanımlar başlıklı 3. maddesinde, “otobüs”ün; “Yapısı itibariyle sürücüsünden başka en az 15 oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş motorlu taşıt” olarak, yönetmeliğin 4. maddesinde ise “Yapısı itibariyle sürücüsü dahil en az 9 oturma yeri olan ve yolcu taşımak için imal edilmiş motorlu taşıt” olarak tanımlandığı kaydedildi.
Gerekçede, yönetmelikle getirilen otobüs tanımının, 2918 sayılı Karayolu Trafik Kanunu’na açıkça aykırı bulunduğu belirtilerek, davalı Ulaştırma Bakanlığı’nca, tanımın değiştirilmesi için yasa tasarısı hazırlandığı ileri sürülmekte ise de; yönetmelik yürürlüğe girdiği tarih itibariyle yasada böyle bir değişiklik yapılmadığı ifadesine yer verildi.
SÖZLEŞMELİ TAŞIT KAYIT ETTİRMEYE SINIRLAMA
Yönetmeliğin “Herhangi bir yetki belgesinin eki taşıt belgesine, sözleşmeli taşıt kayıt ettirmek isteyen gerçek ve/veya tüzel kişilerin, en az 3 taşıta sahip olmaları şartı” getiren 16. maddesinin son fıkrası da iptal edildi.
Dairenin iptal gerekçesinde, taşımanın ekonomik, seri, elverişli, güvenli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest rekabet ortamında gerçekleştirilmesi ve taşımacılığın yapılabilmesi için yetki belgesi alınması zorunluluğunun yasa hükmü olduğu anımsatıldı. Bu genel kuralın taşımacılığı gerçekleştirecek işletmecilerin mesleki saygınlık, mali yeterlilik ve mesleki yeterliliğe sahip olmaları gereğini de beraberinde getirdiği vurgulanan gerekçede, “Üçten az taşıtı olanların taşıtlarını işletmecilere kiralamalarını da engelleyen bu düzenleme, yetki belgesi sahiplerinin taşıt kiralamalarına, güdülen amaçla çelişir biçimde sınırlama getirmektedir” denildi.
PROMOSYONLU BİLET SATIŞI
Yönetmeliğin, “yetki belgesi sahiplerinin sorumluluğunu” düzenleyen 22. maddesindeki “yolcu taşımacıları ve acentelerinin promosyonlu bilet satışı yapamayacaklarına” ilişkin hükmün iptal gerekçesinde ise “promosyonlu bilet satışı yapamazlar” ibaresinde, promosyonun tanımı yapılmadan ve sınırları belirlenmeden yasaklanması nedeniyle hukuka uyarlık görülmediği belirtildi.
DİPLOMA ŞARTI ÇALIŞMA ÖZGÜRLÜĞÜNE ENGEL
Yönetmeliğin, sürücülerde aranacak şartları belirleyen 60 maddesinin (b) bendinde, “yolcu taşımacılığında en az lise veya dengi okullardan birini bitirmiş olmaları” kuralının iptal gerekçesinde de Karayolları Trafik Kanununda sürücü adaylarında aranacak şartlara yer verildiği belirtildi.
Sürücü olmanın temel koşulunun, sürücü belgesine sahip bulunmak olduğu kaydedilen gerekçede, yönetmelik hükmü ile yolcu taşımacılığında şoförlük yapabilmek için belge sahibi olmanın yanı sıra başka bir kıstas daha getirilerek, çalışma özgürlüğünü kısıtlayacak nitelikte, daha üst bir eğitim koşulu aranmak suretiyle, 4925 sayılı Yasada hüküm bulunmayan hallerde belirleyici olacağı öngörülen 2918 sayılı Yasadaki hüküm ile getirilen koşulu aşar nitelikte yapılan düzenlemede mevzuata uyarlık bulunmadığı vurgulandı.
UYARMA VE FAALİYET DURDURMA
Dava konusu yönetmeliğin, ihtar cezası verilmesini gerektiren eylemler sıralanarak, bu eylemlere verilecek olan ihtar cezalarının sayısının belirlendiği 73. maddesinin (b) bendinin iptal gerekçesinde ise söz konusu hükümde, yasal dayanak olmaksızın hukuka aykırı biçimde idari yaptırım getirildiği belirtildi.
Yönetmeliğin, “Bakanlığın görevlendireceği diğer personelin de suç ve ceza tutanağı düzenleyebileceği” hükmünü içeren 74. maddesi (c) bendinin iptal gerekçesinde, genel ifade ile yoruma açık olarak yapılan bu düzenlemenin de hukuka aykırı bulunduğu kaydedildi.
Yönetmeliğin, “para cezası ile cezalandırılan yetki belgesi sahiplerinin, her ceza tutanağı başına bir uyarı almış sayılacağı”nın öngörüldüğü “Uyarma ve Faaliyet Durdurma” başlığıyla düzenlenen 81. maddesinin “a” bendi de hukuka aykırı bulunarak iptal edildi.
Yönetmelik kapsamında faaliyet gösterenler ile bunlar tarafından istihdam edilecek kişilerden mesleki yeterlilik belgesine sahip olma şartının aranmasına ilişkin Yönetmeliğin birbirleriyle bağlantılı olan, 14. maddesinin (c) bendi, 60. maddesinin (d) bendi, 79. maddesinin 2. fıkrası, 87. maddesi ve Geçici 6. maddesinde hukuka uyarlık bulunmadığı belirtildi.
YETKİ BELGESİ İPTALİ
Yönetmeliğin iptal edilen 82. maddesinin 3. fıkrası, “Bu yönetmeliğin 29. maddesinin son fıkrasına göre yapılan inceleme ve araştırma sonucunda, ön değerlendirme formu ve eki belgelerdeki bilgilerden herhangi birinin, yetki belgesi almaya hakkı yokken alabilecek şekilde yanlış ve yanıltıcı olarak verildiğinin tespit edilmesi halinde, yetki belgesi iptal edilir. Bu iptal işlemi, bilgi için, gerekçesiyle birlikte ilgili yetki belgesi sahibine, ilgililer hakkında gerekli kanuni işlemin yapılması için de durum otuz gün içinde ilgili Cumhuriyet Savcılığına bildirilir. Bu durumdakilerin iki yıl geçmedikçe yeni yetki belgesi talebi değerlendirmeye alınmaz ve reddedilir” hükmünü içeriyor.
Yönetmeliğin iptal edilen 82. maddesinin 3. fıkrasında, yetki belgesinin sahte, yanıltıcı, gerçeğe aykırı bilgi ve belgelere istinaden düzenlendiğinin saptanması halinde iptalinin öngörüldüğü belirtilen gerekçede şöyle deniyor:
“Gerçeği yansıtmayan bilgi ve belgeye dayanılarak düzenlenen belgenin idarece her zaman geri alınacağı tabii olmakla birlikte yeniden belge verilmesi için yapılan başvuruların değerlendirmeye alınması için belirlenen ve sebebi açıklanmayan süre, belgenin iptali yolundaki idari yaptırım ve adli yönden Cumhuriyet Savcılığına bildirimin sonucunda yeni bir cezayı doğurmaktadır ki, aynı eyleme ikinci kez ceza uygulanması, 4925 sayılı Yasanın ceza ve idari müeyyideleri düzenleyen hükümlerine de aykırı olup, ‘iki yıl geçmedikçe’ ibaresinde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.”
Yönetmeliğin iptal edilen diğer hükümleri şöyle:
81. maddenin son fıkrası: “...faaliyeti durdurulan yetki belgesi sahipleri, kendilerinden istenilen bilgi ve belgeleri Bakanlığa ibraz ettikleri tarihten başlamak üzere beş gün sonra faaliyetlerine izin verilir.”
Geçici 9. madde: “Herhangi bir yetki belgesinin eki taşıt belgesine sözleşmeli taşıt kayıt ettirmek isteyen gerçek ve/veya tüzel kişilerin, en az 3 adet taşıta sahip olmaları şartı 1 Ocak 2007 tarihinden itibaren uygulanır.”
Not:Ulaştırma Bakanlığı kararı temyiz etmiş olup, dosya Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nda görüşülecektir.
|
Tel.: (+90.242) 244 58 00 Fax: (+90.242) 248 79 45 
30 Mart 2008 tarihinde yapılan, 
.jpg)
Sektörünüzde ihtiyaç hissettiğiniz kalite olgusu ve beklentisini gidermek, ISO 9001, ISO 14001, HACCP, OHSAS ve EUREPGAP kalite sistemi kurmak yönetmek ve uygulamak için eğitim yönetim ve belgelendirme aşamalarında ARGE DANIŞMANLIK, müşteri tatmini odaklı uygulamalarla firmanızla birlikte toplam kaliteyi kalıcı kılar...
